Tại sao con người lại sợ ở một mình với chính suy nghĩ của mình?

Có những lúc chúng ta không thực sự cần thêm âm thanh, nhưng vẫn bật một bản nhạc.

Không thực sự muốn xem gì, nhưng vẫn mở điện thoại.

Không có tin nhắn quan trọng, nhưng vài phút lại kiểm tra màn hình một lần.

Chúng ta có thể gọi đó là thói quen, sự giải trí, nhu cầu cập nhật hay đơn giản là cách con người sống trong thời đại hiện đại. Tất cả đều có phần đúng. Nhưng đôi khi tôi tự hỏi: nếu mọi tiếng động bên ngoài cùng dừng lại, điều gì bên trong chúng ta sẽ bắt đầu lên tiếng?

Có lẽ điều khiến một người khó chịu khi ở một mình không phải lúc nào cũng là căn phòng quá yên.

Có khi, đó là vì trong sự yên ấy, ta không còn nơi nào để trốn khỏi những suy nghĩ của chính mình.

Sự im lặng không thật sự trống rỗng

Một căn phòng yên tĩnh nhìn từ bên ngoài có vẻ chẳng có gì xảy ra.

Nhưng bên trong một con người, sự im lặng có thể rất đông.

Một câu nói của ai đó từ nhiều năm trước có thể quay lại.

Một lựa chọn tưởng như đã quên bỗng xuất hiện.

Một cảm giác thất vọng mà ban ngày ta không có thời gian nghĩ tới lại trở nên rõ ràng hơn.

Ta có thể nhớ một người.

Có thể thấy tiếc một điều.

Có thể nhận ra mình đang sống một cuộc đời khá khác với điều từng mong muốn.

Và cũng có thể chẳng có bi kịch nào cả. Chỉ là một cảm giác mơ hồ rằng ta chưa hiểu chính mình nhiều như ta nghĩ.

Vì vậy, tôi không cho rằng một người luôn cần âm thanh hay hoạt động xung quanh đồng nghĩa với việc họ có vấn đề tâm lý. Con người có những nhịp sống, tính cách và nhu cầu khác nhau.

Điều đáng suy nghĩ hơn là: ta đang tìm đến tiếng ồn vì yêu thích nó, hay vì không muốn nghe một điều gì khác?

Hai trạng thái ấy nhìn bên ngoài có thể giống nhau, nhưng bên trong rất khác.

Chúng ta đã trở nên quá giỏi trong việc lấp đầy mọi khoảng trống

Một trong những điều kỳ lạ của đời sống hiện đại là rất ít khoảnh khắc còn bắt buộc chúng ta phải không làm gì.

Chờ thang máy: mở điện thoại.

Chờ món ăn: mở điện thoại.

Đi taxi: mở điện thoại.

Trước khi ngủ: mở điện thoại.

Vừa thức dậy: cũng mở điện thoại.

Những khoảng trống nhỏ trước đây có thể dành cho việc nhìn một hàng cây, quan sát người đi đường, nhớ lại một cuộc trò chuyện hay đơn giản là không nghĩ gì đặc biệt, giờ dễ dàng được lấp đầy.

Điều này không có nghĩa công nghệ là xấu.

Tôi cũng không nghĩ giải pháp là quay lưng với màn hình và sống như thể chúng không tồn tại.

Nhưng có một câu hỏi khác đáng quan tâm hơn:

Nếu mọi khoảnh khắc trống đều được lấp đầy, chúng ta sẽ gặp chính mình vào lúc nào?

Thế giới bên ngoài luôn có thứ để xem.

Thế giới bên trong thì không gửi thông báo.

Nó thường chỉ xuất hiện khi ta đủ yên để nhận ra nó đang ở đó.

Một mình và cô đơn không phải là cùng một điều

Ở một mình là một hoàn cảnh.

Cô đơn là một trải nghiệm.

Hai điều có thể gặp nhau, nhưng không phải lúc nào cũng đi cùng nhau.

Có người ở giữa rất nhiều người vẫn cô đơn.

Có người dành một buổi chiều một mình lại cảm thấy đầy đủ.

Vì vậy, học cách ở một mình không có nghĩa là phủ nhận nhu cầu kết nối. Con người cần tình bạn, gia đình, tình yêu, cộng đồng và cảm giác được thuộc về.

Nhưng tôi nghĩ còn một mối quan hệ khác thường bị xem nhẹ:

mối quan hệ của một người với chính mình.

Nếu mọi cảm xúc chỉ trở nên chịu đựng được khi có ai đó ở bên, mọi quyết định chỉ có giá trị khi được người khác xác nhận và mọi khoảng lặng đều phải được che phủ, thì có lẽ ta đang giao quá nhiều quyền cho thế giới bên ngoài.

Ở một mình đôi khi không phải là tách khỏi cuộc đời.

Nó là một cách kiểm tra xem khi không còn ánh mắt nào nhìn vào, ta còn biết mình là ai hay không.

Điều gì xuất hiện khi tiếng ồn dừng lại?

Có lẽ đây mới là câu hỏi quan trọng nhất.

Đôi khi đó là nỗi buồn.

Đôi khi là sự tức giận.

Đôi khi là một việc chưa làm.

Một mối quan hệ đã không còn đúng.

Một mong muốn bị trì hoãn quá lâu.

Một nỗi sợ ta vẫn gọi bằng những cái tên khác.

Nhưng cũng có lúc chẳng có điều gì lớn lao xuất hiện.

Ta chỉ nhận ra mình mệt.

Ta cần ngủ.

Ta đã chạy quá nhanh.

Ta đang tiêu quá nhiều năng lượng để theo đuổi những thứ thực ra không quan trọng đến vậy.

Tôi nghĩ im lặng không nhất thiết cung cấp câu trả lời. Nó chỉ làm một việc đơn giản hơn: cho một số câu hỏi cơ hội được nghe thấy.

Và đôi khi, như vậy đã đủ.

Không phải suy nghĩ nào cũng cần được tin

Ở một mình với suy nghĩ của mình cũng không có nghĩa là mọi điều xuất hiện trong đầu đều đúng.

Đây là điểm tôi cho rằng rất quan trọng.

Tâm trí có thể nhớ sai.

Có thể phóng đại.

Có thể lặp đi lặp lại một nỗi sợ.

Có thể dựng nên những tình huống chưa từng xảy ra.

Có thể làm một lời nói bình thường trở nên nặng nề hơn thực tế.

Vì vậy, nhìn vào thế giới nội tâm không đồng nghĩa với việc phục tùng nó.

Ta có thể quan sát một suy nghĩ mà không cần biến nó thành chân lý.

Có thể nhận ra một cảm xúc mà không để cảm xúc quyết định toàn bộ hành động.

Có thể hỏi:

“Tại sao mình đang nghĩ như vậy?”

thay vì ngay lập tức kết luận:

“Vì mình nghĩ như vậy nên nó chắc chắn đúng.”

Theo tôi, trưởng thành nội tâm không nằm ở chỗ đầu óc trở nên hoàn toàn yên tĩnh.

Có lẽ nó nằm ở khả năng sống chung với những tiếng nói bên trong mà không bị mọi tiếng nói đó điều khiển.

Có lẽ điều đáng sợ không phải là ở một mình

Tôi từng nghĩ con người sợ cô đơn chủ yếu vì thiếu người khác.

Bây giờ tôi thấy câu chuyện phức tạp hơn.

Có những lúc chúng ta không sợ căn phòng vắng.

Chúng ta sợ một câu hỏi có thể xuất hiện trong căn phòng ấy.

Tôi có thật sự hạnh phúc không?

Mối quan hệ này còn phù hợp với tôi không?

Tôi đang sống vì điều mình muốn hay vì điều người khác mong đợi?

Tôi có đang dùng sự bận rộn để tránh một quyết định?

Tôi có đang cố chứng minh điều gì đó cho một người thậm chí không còn quan trọng trong đời mình?

Không phải câu hỏi nào cũng cần trả lời ngay.

Một số câu hỏi cần nhiều năm.

Nhưng một câu hỏi không biến mất chỉ vì ta bật nhạc lớn hơn.

Có những lúc chúng ta cần tiếng ồn, và cũng cần khoảng lặng

Tôi không tin vào một cuộc sống trong đó con người lúc nào cũng phải hướng nội.

Chúng ta cần cười, nói chuyện, làm việc, xem phim, nghe nhạc, gặp gỡ và bước ra thế giới.

Đời sống không phải một cuộc thi xem ai suy tưởng sâu hơn.

Nhưng giữa tất cả những âm thanh ấy, tôi nghĩ mỗi người vẫn cần một vài khoảng không không bị chiếm lĩnh.

Không nhất thiết phải thiền hàng giờ.

Không nhất thiết phải lên núi.

Có thể chỉ là mười phút đi bộ mà không cầm điện thoại.

Một bữa ăn không có màn hình.

Một buổi sáng ngồi bên cửa sổ.

Một lần tự hỏi mình đang cảm thấy gì trước khi vội chuyển sang việc tiếp theo.

Những khoảng nhỏ ấy không làm cuộc đời thay đổi tức thì.

Nhưng chúng có thể giúp ta nhận ra cuộc đời đang thay đổi theo hướng nào.

Kết bài

Có lẽ ở một mình không đáng sợ như chúng ta tưởng.

Điều làm ta bất an đôi khi là việc không biết mình sẽ gặp ai khi quay vào bên trong.

Nhưng nếu cả một đời ta chỉ quen gặp chính mình thông qua ánh mắt, tiếng nói và sự công nhận của người khác, thì khoảng cách lớn nhất có thể không phải khoảng cách giữa ta với thế giới.

Mà là khoảng cách giữa ta và chính ta.

Sự im lặng không phải lúc nào cũng đem lại bình an.

Đôi khi nó đem lại những câu hỏi khó chịu.

Nhưng có lẽ một đời sống thật sự thuộc về mình bắt đầu từ khoảnh khắc ta không còn phải lập tức chạy khỏi mọi câu hỏi như thế.

Tác giả: Trúc Ly Lily