Mỹ phẩm thuần chay thực sự có nghĩa là gì?

“Mỹ phẩm thuần chay”, “cruelty-free”, “natural”, “clean beauty” ngày càng xuất hiện nhiều trên bao bì và trong quảng cáo mỹ phẩm. Vì thường được đặt cạnh nhau, những thuật ngữ này rất dễ tạo cảm giác rằng chúng đang nói về cùng một tiêu chuẩn.

Thực tế không đơn giản như vậy.

Một sản phẩm có thể được quảng bá là cruelty-free nhưng vẫn chứa thành phần có nguồn gốc động vật. Một sản phẩm được gọi là vegan không vì thế tự động phù hợp với mọi làn da. “Natural” cũng không đồng nghĩa với an toàn hơn. FDA Hoa Kỳ lưu ý rằng nguồn gốc của thành phần không quyết định độ an toàn và người tiêu dùng không nên mặc định sản phẩm natural hoặc organic an toàn hơn sản phẩm sử dụng thành phần từ nguồn khác. U.S. Food and Drug Administration

Hiểu từng khái niệm riêng biệt sẽ hữu ích hơn nhiều so với nhìn vào một từ khóa đẹp trên bao bì.

Vegan cosmetics: trọng tâm nằm ở nguồn gốc động vật

Ở nghĩa phổ biến, mỹ phẩm vegan hướng đến việc loại trừ thành phần và nguyên liệu có nguồn gốc động vật. Tuy nhiên, khi nhìn vào một chứng nhận cụ thể, cần đọc chính tiêu chuẩn của tổ chức cấp chứng nhận.

Chẳng hạn, tiêu chuẩn Vegan Trademark của The Vegan Society không chỉ đặt yêu cầu về thành phần có nguồn gốc động vật mà còn có yêu cầu liên quan đến thử nghiệm trên động vật trong quá trình phát triển và sản xuất thuộc phạm vi kiểm soát của doanh nghiệp. The Vegan Society

Điều này cũng cho thấy một điểm quan trọng: chữ “vegan” trên thị trường và một chứng nhận vegan cụ thể không nên được hiểu máy móc là hoàn toàn giống nhau trong mọi trường hợp.

Khi mua sản phẩm, thay vì chỉ nhìn chữ “vegan”, người tiêu dùng có thể kiểm tra tiêu chuẩn mà thương hiệu đang dựa vào và liệu sản phẩm có chứng nhận độc lập hay chỉ là tuyên bố của nhà sản xuất.

Cruelty-free không đồng nghĩa với vegan

Hai khái niệm này thường bị trộn lẫn.

Cruelty-free thường được sử dụng để nói về vấn đề thử nghiệm trên động vật. Vegan tập trung vào việc tránh thành phần có nguồn gốc động vật, dù một số hệ thống chứng nhận vegan còn đặt thêm tiêu chuẩn về thử nghiệm.

Một sản phẩm vì thế có thể được gọi là cruelty-free nhưng không nhất thiết vegan. The Vegan Society cũng phân biệt rõ rằng cruelty-free tự thân không cho biết sản phẩm có chứa thành phần nguồn gốc động vật hay không. The Vegan Society

Thậm chí với chữ “cruelty-free”, người tiêu dùng vẫn cần xem tiêu chuẩn đứng phía sau tuyên bố đó. FDA Hoa Kỳ cho biết các cụm “Cruelty-Free” và “Not Tested on Animals” không có định nghĩa pháp lý trong hệ thống mà cơ quan này quản lý. Một số doanh nghiệp có thể chỉ áp dụng tuyên bố cho thành phẩm, trong khi nguyên liệu có lịch sử hoặc quy trình thử nghiệm khác. U.S. Food and Drug Administration

Vì vậy, logo chứng nhận, phạm vi chứng nhận và chính sách của thương hiệu có giá trị thông tin hơn việc chỉ nhìn thấy một biểu tượng chú thỏ rồi suy ra mọi thứ còn lại.

“Natural” là một câu chuyện khác

“Natural” nghe có vẻ gần với vegan, nhưng hai khái niệm không đồng nghĩa.

Một thành phần có nguồn gốc tự nhiên vẫn có thể có nguồn gốc động vật. Ngược lại, một sản phẩm vegan hoàn toàn có thể sử dụng thành phần tổng hợp.

Quan trọng hơn, tự nhiên không phải từ đồng nghĩa của an toàn.

FDA cho biết họ chưa thiết lập định nghĩa pháp lý cho thuật ngữ “natural” trong ghi nhãn mỹ phẩm. Cơ quan này cũng nhấn mạnh rằng nguyên liệu được xem là natural hay organic không bảo đảm chúng an toàn. U.S. Food and Drug Administration

Một thành phần thực vật vẫn có khả năng gây kích ứng hoặc phản ứng không mong muốn. Nguồn gốc của nguyên liệu chỉ cho ta biết một phần câu chuyện. Nó không tự động trả lời câu hỏi sản phẩm có phù hợp với làn da cụ thể hay không.

Còn “clean beauty”?

Đây có lẽ là thuật ngữ dễ gây nhầm lẫn nhất.

“Clean” thường được các thương hiệu hoặc nhà bán lẻ sử dụng theo bộ tiêu chí riêng. Vì vậy, khi gặp chữ “clean”, câu hỏi hữu ích không phải chỉ là “Sản phẩm này có clean không?” mà là:

Clean theo tiêu chuẩn nào?

Một thương hiệu có thể xây dựng danh sách những thành phần họ không sử dụng. Một nhà bán lẻ khác có thể đặt ra một bộ tiêu chí khác. Vì vậy, thay vì xem “clean” như một bảo chứng chung cho an toàn hay hiệu quả, nên đọc tiêu chuẩn cụ thể phía sau tuyên bố đó.

Vegan cũng không tự động có nghĩa là tốt hơn cho da

Đây là điểm cần được tách khỏi lựa chọn đạo đức.

Một người có thể chọn mỹ phẩm thuần chay vì không muốn sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc động vật. Đó là một tiêu chí lựa chọn có giá trị riêng.

Nhưng hiệu quả chăm sóc da là một câu hỏi khác.

Một sản phẩm phù hợp hay không còn phụ thuộc vào công thức hoàn chỉnh, nồng độ và cách phối hợp thành phần, dạng bào chế, cách sử dụng, tình trạng da và phản ứng của từng người.

Nói cách khác:

Vegan trả lời một nhóm câu hỏi về nguồn gốc và tiêu chuẩn đạo đức. Nó không tự động trả lời câu hỏi sản phẩm có hiệu quả hoặc phù hợp với làn da của bạn hay không.

Tương tự, synthetic không mặc nhiên xấu. Natural không mặc nhiên tốt. Giá cao cũng không tự động đồng nghĩa với hiệu quả cao.

Một nhãn sản phẩm không thể thay thế việc hiểu sản phẩm.

Vậy nên nhìn gì khi chọn mỹ phẩm?

Có thể bắt đầu bằng việc tách các nhu cầu của mình ra thay vì gom chúng thành một chữ “tốt”.

Nếu ưu tiên của bạn là tránh thành phần động vật, hãy kiểm tra tiêu chuẩn vegan và chứng nhận nếu có.

Nếu quan tâm đến thử nghiệm trên động vật, hãy kiểm tra chính sách cruelty-free và phạm vi của chứng nhận.

Nếu quan tâm đến hiệu quả chăm sóc da, hãy quay lại với công thức, thành phần, mục đích sử dụng và nhu cầu thực tế của làn da.

Nếu da nhạy cảm hoặc từng phản ứng với mỹ phẩm, chữ vegan, natural hay clean cũng không thay thế việc đọc nhãn và thận trọng với phản ứng cá nhân. FDA khuyến nghị người tiêu dùng đọc đầy đủ nhãn sản phẩm, bao gồm danh sách thành phần, cảnh báo và hướng dẫn sử dụng. U.S. Food and Drug Administration

Mỹ phẩm thuần chay có thể là một lựa chọn phù hợp với những người muốn tiêu dùng theo một hệ giá trị nhất định. Nhưng lựa chọn có hiểu biết bắt đầu khi chúng ta không yêu cầu một nhãn duy nhất trả lời tất cả câu hỏi.

Một sản phẩm có thể phù hợp với giá trị của ta nhưng chưa chắc phù hợp với làn da.

Một sản phẩm cũng có thể có công thức tốt nhưng không đáp ứng tiêu chí đạo đức mà ta lựa chọn.

Hiểu được sự khác biệt ấy giúp việc mua mỹ phẩm bớt phụ thuộc vào những từ khóa trên bao bì và trở thành một quyết định có nhiều thông tin hơn.

Tác giả: Trúc Ly Lily